کود زیستی ( Bio-fertilizer)

طبق تعریف سازمان آب و خاک، کودهای زیستی (کود بیولوژیک)، مواد حاصلخیزکننده دارای تعداد کافی از یک یا چند گونه از میکروارگانیسم های سودمند خاکزی است که قادرند عناصر غذایی خاک را در یک فرایند زیستی تبدیل به مواد مغذی همچون ویتامینها و دیگر مواد معدنی کرده و به ریشه گیاه برساند. مصرف کودهای زیستی کم هزینه تر هستند و در اکوسیستم آلودگی به وجود نمی آورد. کودهای زیستی مواد نگه دارنده میکروارگانیزم های سودمند خاک می باشند.

تاریخچه:

در دهه های گذشته بدلیل مصرف کودهای شمیایی انواع آلودگی های آب و خاک و مشکلاتی در سلامتی انسان و دیگر موجودات زنده به وجود آمد. سیاست کشاورزی پایدار و توسعه پایدار کشاورزی، متخصصین را بر آن داشت که هر چه بیشتر از موجودات زنده در خاک در جهت تأمین نیازهای غذایی گیاه کمک بگیرد و بدین سان بود که تولید کودهای زیستی آغاز شد. ارگانیزم هایی که در تولید کودهای بیولوژیک مورد استفاده قرار می گیرند، عمدتا از محیط زیست جداسازی می شوند. در شرایط آزمایشگاه در محیط های کشت مخصوص تکثیر و پرورش پیدا می کنند، آماده و مصرف می شوند. البته مصرف کودهای زیستی دیرینگی زیادی دارد. تولیدکنندگان محصولات برای تقویت زمین های کشاورزی، گیاه تیره ای به نام لگومینوز را کشت می کردند و بر این باور بودند که با کشت آن باروری خاک افزایش پیدا می کند .

کاربرد :

با افزایش تولید کشاورزی به جهت رفع نیازمندی های رو به رشد جمعیت، نگرانی در مورد آینده تأمین غذا برای مردم مطرح است . آلودگی های آب، خاک، هوا و فرسایش خاک، مقاومت آفات به سموم و گسترش کود شیمیایی سبب گردید تا به جهت حفظ منابع، به گذشته و کشت های صنعتی برگردیم . پس برای تولید محصولات سالم و پاک و در نتیجه انسان هایی سالم و با نشاط، هیچ راهی جز کشاورزی زیستی نداریم، کشاورزی زیستی و دامی و استفاده از فراورده های گیاهی زیستی رابطه تنگاتنگ با تندرستی افراد جامعه دارد .

با توجه به تقاضای روزافزون برای مصرف فراورده های کشاورزی زیستی، که بن مایه آن بر مدیریت درست خاک و محیط رشد گیاه و درخت است، به گونه ای عمل می شود که در تغذیه گیاهان و درختان، تعادل بین عناصر مورد نیاز در خاک به هم نخورد و در هنگام رشد نیز، نیازی به استفاده از سموم و آفت کش ها نباشد و در تغذیه خاک کشاورزی، به جای استفاده از کود شیمیایی از کودهای طبیعی نظیر خاک برگ، جلبک و کودهای حیوانی و بیولوژیکی استفاده شود. در صورت نیاز به مبارزه با آفت ها نیز به جای کاربرد سموم و آفت کش های شیمیایی، از شیوه های زیستی همچون ریزاندامگان کارآ، کفشدوزک، زنبورها و باکتری ها یا از ارقام مقاوم به آفت ها در کشت و زرع، بهره برداری می شود و در این نوع کشاورزی از دانه های اصلاح شده ژنتیکی و در معرض تابش پرتو قرار گرفته استفاده نمی شود .
از این سو، محصول نهایی که به دست مصرف کننده می رسد بدور از باقیمانده های سمی و شیمیایی و ماده نگه دارنده خواهد بود. از سوی دیگر، فراورده های خوراکی با کیفیت، که محصول کودهای زیستی است نه تنها باعث رضایت مصرف کنندگان می شود بلکه تأمین و تضمین سلامت جسمی آنان را نیز در پی دارد.

 

مزایا:
– جذب مواد غذایی توسط کودهای بیولوژیک و درنتیجه توسعه فعالیت های بیولوژیکی در خاک.
– ارتقاء رشد ریشه بدلیل ساختار خوب خاک.
– افزایش قدرت جذب مواد غذایی توسط گیاهان.
– افزایش میزان مواد آلی موجود در خاک.
– بهبود در ظرفیت مبادله مواد مغذی در خاک.